ای عاشقان ای عاشقان هنگام کوچ است از جهان

در گوش جانم می‌رسد طبل رحیل از آسمان

نک ساربان برخاسته قطّارها آراسته

از ما حلالی خواسته چه خفته‌اید ای کاروان

این بانگ‌ها از پیش و پس بانگ رحیل است و جرس

هر لحظه‌ای نفس و نفَس سر می‌کشد در لامکان

تطور لات (لوتی دیروز تا اراذل امروز)

لات و لوتی گری در ایران تاریخ دیرپایی دارد و از گروه "عیاران" که با لوتی گری از ثروتمندان به نفع فقرا دزدی می کرد تا طیب حاج رضایی و شعبان جعفری و هفت کچلون در عصر پهلوی دوم، الوات همیشه حضور پررنگی در عرصه سیاسی و اجتماعی کشور داشته است.
در تاریخ ایران لوتی‌گری و الواتی با برخی قواعد و اصول نانوشته همراه بوده است. اصولی که باعث می‌شد بسیاری از آنها، فتوت و جوانمردی، دفاع از مظلوم، عدم مزاحمت برای زنان و امثالهم را خطوط قرمز خود قلمداد نمایند.
قبل از انقلاب سال پنجاه و هفت، قهرمانان گیشه های سینمای کشور را عمدتا لوتی‌های بامرام و جوانمردی تشکیل می‌دادند که در حین عرق خوری و دعواهای مدام، رسم و اصول مردانگی را زیر پا نمی‌گذاشتند. قهرمانان این فیلم‌ها در عین جسوری و بی بابکی خطوط قرمزی مانند رفاقت، ناموس و دفاع از مظلوم را در هر شرایطی رعایت می کردند و اصول عیاری، جوانمردی را زنده نگه می داشتند.

اما لات امروزی هم (به مانند بسیاری از اقشار جامعه) در مقایسه با تاریخ زیسته لاتی و لوتی‌گری در ایران دچار تغییرات فاحشی شده است. لات امروزی صبح تا شب در صفحات اینستاگرامی پلاس است، با اداها و ادبیات و ظاهر مشمئز کننده دنبال جذب فالوئر است و برای شهرت و خودنمایی هیچ مرزی نمی شناسد. بسیاری از الوات امروزی که در صفحات مجازی به شهرت فراوانی هم رسیده اند و به نوعی به عنوان الگوی بخش مهمی از دانش آموزان و نوجوانان تبدیل شده اند، تفاوت رفتاری و عملی قابل مشاهده و ملموسی با مفهوم لات در تاریخ ایران دارد، لات امروزی بر خلاف لوتی‌های این سرزمین، ضعیف کش است و به هیچ معیار و اصول اخلاقی پایبند نیست. لات امروزی عربده کش، بد دهن و بی رحم و بی‌حیاست. لات امروزی از ریشه های هویتی لوتی ایرانی بریده و بیشتر از آنکه روحیه داش مشتی گرانه داشته باشد بزهکار، آشوبگر و مخل امنیت اجتماعی است.
لات امروزی دیگر آن کلاه مخملی دستمال به دست با کفش‌های پاشنه بلند نیست، بلکه هیکل بدقواره و نتراشیده‌ای است که عموم وقت خود را در باشگاههای بدن سازی برای کلفت کردن بازو و مدل عجیب پوشش و ریش و موی سپری می کند و یا به صورت جوانی با شلوار افتاده و پاره پاره است که در پارک‌ها و فضاهای عمومی کلمات بی‌معنی (را به اسم ترانه اعتراضی و رَپ) زمزمه می‌کند و مشغول بار زدن حشیش و گل و علف است.

«گفتمان لات امروزی» به عنوان گفتمان رسمی مهمی از جوانان و نوجوانان تبدیل شده است و دختران و پسران بسیاری از این افراد الگو برداری می کنند.‌ اگر سینمای لوتی‌منش ایران از الوات دهه چهل و پنجاه شمسی الگو می گرفت، لات امروز ایران هم از قهرمانان سینمای امروز کشور الگو می‌گیرد و این سبک زیست را با قدرت اشاعه و گسترش می دهد.

◀️ یکی از علل رشد چنین الگویی از لات این بود که در این سالها صداوسیما و نظام آموزشی و سازمانهای فرهنگی و نظام سیاسی هر چه به ظواهر جامعه چسبید، در مسئله تعالی اخلاقی و فرهنگی جامعه به حال خود رها شد و الوات و اوباش میدان‌دار کامل حوزه عمومی شدند.
در این سالها، بددهنی و پورنوگرافیک شدن گفتار و رفتار دانش آموران در مدارس گسترش یافت. در شبکه های اجتماعی اوباش‌گری و بدهنی به عنوان الگوی معرفتی و کُول بودن به جامعه معرفی شد. دختران و پسران نوجوان و جوان تحت تاثیر این فضا و برای نشان دادن لات و امروزی بودن به راحتی از الفاظ رکیک استفاده کردند و مطالب و کامنت‌های اینستاگرام و توتیتر و.. پر از مطالبی شد که در دعواهای خیابانی روسپی‌ها و الوات هم شنیده نمی‌شد.
حوزه‌های فرهنگی عمومی مانند سینما و هنر، هیات‌های مذهبی، ورزش و... بیشتر از آنکه دست تحصیل‌کردگان، اهالی اندیشه و روشنفکران و مداحان و عزاداران ساده پوش و بی ادعا باشد، در تسخیر انواع مختلفی از الوات قرار گرفت و آنها بودند که جامعه را جهت دهی کردند. امروز از لیدرهای بدقواره و بددهن باشگاههای فوتبال تا لات های رکیک‌گوی سینما و موسیقی به اصطلاح پاپ و رپ همه در این گفتمان مبتذل "لات اوباشگر" دست در دست هم قرار دارند و حوزه عمومی بیشتر توسط این قشر مدیریت و هدایت می‌شود.
@kharmagaas فرهاد قنبری و ....