سلام صبحگاهی ، سلامی که بوی طمع نمی داد
حسن کسائی
حسن کسائی در ۳ مهر ۱۳۰۷ در خانوادهای تاجرپیشه به دنیا آمد. پدرش «حاج سید جواد کسائی» از تاجران به نام آن زمان اصفهان بود. وی مدتی آواز و گوشههای موسیقی ایران را نزد «استاد تاج اصفهانی» و «ادیب خوانساری» آموخته و «نِی» را از «مهدی نوایی» فرا گرفت. وی هر زمان که به تهران میرفت از محضر «استاد ابوالحسن صبا» استفاده مینمود. همنوازی با سازهای پردهداری مثل تار و سهتار او را بیش از پیش با گامهای مختلف موسیقی ایرانی آشنا کرد، به صورتی که برای اولین بار دستگاههای چهارگاه، اصفهان، نوا و راست پنجگاه را با کوک دقیق و به صورت کامل اجرا کرد. سهتار نوازی کسائی تلفیقی زیبا از ترکیب نوازندگی تار «جلیل شهناز» و سهتار «ابوالحسن صبا» است. از کارهای حسن کسائی، میتوان به آلبوم «دختر گلفروش» با تنظیم «مهرداد یزدانی» و آواز «علی جهاندار» و «گفت و گوی نی و تار» که حاصل همنوازی وی با «شهرام میرجلالی» است اشاره کرد. استاد ۲۵ خرداد ۱۳۹۱در اصفهان چشم از جهان فرو بست.
تک آهنگ «سلام صبحگاهی» به آهنگسازی مرحوم حسن کسایی که به اسامی دیگری، چون «سلام» و «سلام علیکم» نیز معروف است. اثری جاودانه متعلق به یکی از مردان بزرگ موسیقی ایرانی زنده یاد استاد حسن کسایی که به واسطه نبوغ و تسلط کامل این هنرمند تبدیل به قطعهای جاودانه شد و مدتی پس از ساخت و عرضه آن به مخاطب، به دلیل حال و هوای بسیار فرح بخش و امیدوار کنندهای که داشت، تبدیل به گل سرسبد موسیقی تیتراژهای برنامههای مختلف رادیویی و تلویزیونی دهه هفتاد و حتی هشتاد شد و همچنان نیز به عنوان یکی موسیقیهای مهم مناسبتهای مختلف ملی و مذهبی مورد استفاده سازندگان و تهیه کنندگان قرار میگیرد. موسیقی که عمدتاً به عنوان موسیقی تیتراژ برنامههای صبحگاهی رادیو استفاده میشد و بسیاری از مخاطبان با آن خاطرات شیرین و جالب توجهی را در ذهن خود میپرورانند.
اثری تاریخی و کم نظیر در موسیقی ردیف دستگاهی ایران که نشان دهنده قدرت و وسعت موسیقی است که اگر چاشنی خلاقیت و مهارت با آن ترکیب شود، چه آثار جاودانهای را میتوان در تاریخ موسیقی کشورمان ثبت کرد. یک اثر خلاقانه و مثال زدنی که حکایت و روایت تولید آن نیز نشان دهنده همان خلاقیتی است که در آهنگسازی موسیقی ایرانی از آن یاد میکنیم و میتوانیم با تمام وجود باور کنیم که اگر چنین نگاه خلاقانهای بتواند با رعایت تمام چارچوبها و خط قرمزهای فنی این حوزه توسط هنرمندان ما به منصه ظهور برسد، چه آثار جاودانهای را میتوان برای نسل امروز جامعه ایرانی و حتی مخاطبان خارج از مرزهای ایران که تشنه شنیدن موسیقیهای جدید و متفاوت هستند، تولید کرد. آن چنان که بسیاری از هنرمندان پیشکسوت و جوان این بخش از موسیقی تاکنون آثار متعددی را در این حوزه فکری خلق کردند که اگر میتوانست در گستره وسیعتری از مارکتینگ موسیقی مدیریت و بازاریابی شود، شاید سرنوشت به مراتب درخشانتری در انتظار آنها بود .
در هر صورت «سلام صبحگاهی» نام قطعهای به آهنگسازی حسن کسایی نوازنده شهیر عرصه نی نوازی است که دردستگاه چهار گاه ساخته شده و تا مدتها نیز موسیقی تیتراژ بسیاری از برنامههای صبحگاهی رادیو و بسیاری از هنرمندان پیشکسوت و جوان تاکنون آثار متعددی را خلق کردند که اگر میتوانست در گستره وسیعتری از مارکتینگ موسیقی مدیریت و بازاریابی شود، شاید سرنوشت به مراتب درخشانتری در انتظار آنها بود تلویزیون بود.
اما یکی از نکات قابل توجهی که میتوان درباره ساخت این موسیقی اشاره کرد، ایده این ملودی بود که مرحوم کسایی در یکی برنامههایی که به عنوان هنرمند مهمان دعوت شده بود، با آن لهجه شیرین اصفهانی به روایت کرد. روایتی که ارزش و شیرینی این ملودی خاطره ساز را قطعاً دو چندان میکند.
این نوازنده شهیر نی نوازی درباره نحوه تولد قطعه «سلام صبحگاهی» چنین روایت کرده است که در زمانی که ۱۹ یا ۲۹ سال سن داشته، در بازار اصفهان با مردی برخورد کرده که مورد احترام بازاریان بوده و هر زمان کسی به او سلام میکرد با آهنگ و ضربآهنگ خاصی به آنها «سلام علیکم» میگفتهاست که این آهنگ و ضرباهنگ را کسایی در چند نت ابتدایی قطعهاش به کار بردهاست. جالب اینکه کسایی این قطعه را ابتدا «پل خواجو»، اما بعدها نام این اثر جاودانه را به «سلام صبحگاهی» تغییر داده است. برگرفته از نواک ، فرارو . مهر
. خدای نور،