«ایرانیترین غیرایرانی» یا «فردوسیِ برونمرز»
علامه محمد اقبال لاهوری، شاعر، فیلسوف، سیاستمدار و متفکر برجسته مسلمان در سال ۱۸۷۷ میلادی در سیالکوت (پاکستان امروزی) به دنیا آمد. وی تحصیلات خود را در رشته های فلسفه، ادبیات و حقوق گذراند و در دانشگاه های لاهور، کمبریج و مونیخ به تحصیل پرداخت. اقبال به زبانهای فارسی و اردو شعر میسرود و آثار او تأثیر عمیقی بر جهان اسلام گذاشت. او در سال ۱۹۳۸ در لاهور درگذشت.
اقبال در ۱۹۳۳
دوران کودکی و تحصیل:
اقبال در خانوادههای مذهبی در سیالکوت بزرگ شد. او قرآن را در مسجد آموزش و تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در کالج میسیونری اسکاتلند گذراند. در دانشگاه لاهور در رشته فلسفه تحصیل کرد و مدرک کارشناسی ارشد خود را در این رشته با رتبه اول دریافت کرد. وی سپس برای ادامه تحصیل به کمبریج و مونیخ رفت و در آنجا فلسفه و حقوق خواند. پس از بازگشت به هند، به وکالت مشغول شد و در عین حال به فعالیت های ادبی و فکری خود ادامه داد.
اندیشه و آثار:
اقبال از جمله متفکرانی بود که به احیای تفکر اسلامی و هویت مردم در هند و جهان اسلام در زبان داشت. او در خود به مسائلی مانند خودشناسی، بازگشت به خویشتن، وحدت اسلامی و حرکت و پویایی در برابر رکود و انفعال میپرداخت.
آثار ادبی:
اقبال به زبانهای فارسی و اردو شعر میسرود. از جملههای آثار معروف او میتوانم به «اسرار خودی»، «رموز بیخودی»، «پیام مشرق»، «زبور عجم»، «جاوید» و «پس چه باید کرد» اشاره کرد. اندیشهها و آثار اقبال تأثیری بر جنبشهای اسلامی و ملی در شبهقاره هند و سایر نقاط جهان اسلام گذاشتند. اسرار خودی (۱۹۱۵) نام اثری منظوم به زبان فارسی از اقبال لاهوری است. این منظومه که در قالب مثنوی و بر وزن مثنوی معنویِ مولانا سرودهشده، نخستین اثر فارسی لاهوری است. لاهوری بیش از آن که در اسرار خودی، قطرهبودن وجود انسان در برابر اقیانوسِ خداوند (=هدف غایی انسان) را به تصویر بکشد، مخاطب را به تقویت شخصیت، شجاعت و کارهای خود دعوت میکند .رموز بیخودی (۱۹۱۷) نام اثری منظوم به زبان فارسی از اقبال لاهوری است که در قالب مثنوی سرودهشده و دنبالهای بر منظومه اسرار خودی بهشمار میرود. اقبال در رموز بیخودی، وظایف فردی یک مسلمان در امت اسلامی ایدئال، و نقش این جامعه در جهان را تصویر میکند. لاهوری میگوید امت اسلامی بایستی «خاتم ملتها» باشد، همانند تمثیلی که قرآن از پیامبر اسلام با عنوان «رحمة لّلعالمین» کردهاست. زبور عجم نام کتاب شعر فلسفی است که اقبال لاهوری، شاعر و فیلسوف بزرگ شبهقاره هند آن را به زبان فارسی نگاشته است. این کتاب در سال ۱۹۲۷ منتشر شد. زبور عجم شامل شعر مثنوی گلشن راز جدید و بندگی نامه است.و.......دیوانه و دلبسته ای اقبال خودت باش
سرگرم خودت عاشق احوال خودت باش
یک لحظه نخور حسرت آنرا که نداری
راضی به همین چند قلم مال خودت باش
دنبال کسی باش که دنبال تو باشد
اینگونه اگر نیست به دنبال خودت باش
پرواز قشنگ است ولی بی غم و محنت
محنت نکش از غیر و پروبال خودت باش
صد سال اگر زنده بمانی، گذرانی
پس شاکر هر لحظه و هر سال خودت باشدرگذشت:
اقبال در سال ۱۹۳۸ میلادی در لاهور درگذشت و در همان شهر به خاک سپرده شد. برگرفته از ویکی پدیا و....
. خدای نور،