عرفان حقوقی از منظر دکتر ناصر کاتوزیان، به معنای درک مفهوم معنوی حقوق است . حقوق نباید تنها مجموعه‌ای خشک و رسمی از قوانین باشد، بلکه باید با فهم ژرف و انسانی همراه باشد که عدالت را به شکلی واقعی و ملموس.با روح عدالت، اخلاق و نیازهای واقعی جامعه همراه کند . عرفان حقوقی یعنی دیدن حقوق به عنوان علمی زنده و پویا که در بطن جامعه ریشه دارد و با تغییر زمان و شرایط، باید پاسخگوی نیازهای متحول انسانها باشد.این عرفان، دعوتی به تفکر در حقوق است

دکتر کاتوزیان در این باره می‌گوید:

  • «حقوقدانان باید به جای تقلید کورکورانه از نظام‌های حقوقی دیگر، به نیازهای واقعی جامعه خود توجه کنند و عدالت را در مرکز کار خود قرار دهند.» .

  • «عرفان حقوقی یعنی آن نگاهی که هر فرد، حتی غیرحقوقدان، تشخیص دهد عدالت در کدام طرف قرار دارد .»«هدف اصلی حقوق، اجرای عدالت کامل و حفظ جامعه از ظلم و بیعدالتی است.»
    یعنی حقوق برای این است که عدالت به طور کامل اجرا شود و جامعه از ظلم و ناعدالتی محافظت شود..آزادی و عدالت زمانی به وجود می‌آید که هر فرد آزادانه افکار و عقاید خود را بیان کند.

  • عرفان حقوقی بیشتر بر جنبه‌های فلسفی، حقوق انسانی و معنوی ریشه دارد و به دنبال فهم عدالت و روح حقوق است که در قوانین جاری می‌شود.

  • ایرانی کردن حقوق دکتر آزمایش بیشتر بر جنبه عملی و ساختاری نظام حقوقی تکیه دارد و به دنبال تدوین و اصلاح قوانین با فرهنگ، تاریخ و نیازهای اجتماعی ایران است