بیت «چو شادی بکاهی، بکاهد روان / خرد شود اندر میان ناتوان» از فردوسی، پیوند میان میان شادی، سلامت روان و توانمندی عقل را بیان می‌کند . از دیدگاه روانشناسی، این بیت به معنای بسیار دقیق است:وقتی شادی و نشاط از زندگی انسان کم، روان و سلامت ذهنی نیز آسیب می‌بیند و دچار ضعف و فرسودگی می‌شود .

در چنین شرایطی، تصمیم گیری، حل مسئله و خلاقیت که جلوه‌های خرد و عقل انسان هستند، تضعیف می‌شوند و فرد نمی‌تواند از توانمندی‌های ذهنی خود به خوبی بهره ببرد .

روانشناسان امروزی نیز معتقدند که شادی و امید نقش اساسی در سلامت روان و کارکردهای شناختی دارند. افراد شاد، ذهنی بازتر، قدرت تحلیل بهتر و روابط اجتماعی سالم‌تری دارند. در مقابل، غم و اندوه مزمن، علاوه بر آسیب به روان، باعث کاهش کارایی عقل و ضعف در عملکردهای روزمره می‌شود .در جمع‌بندی، فردوسی با این بیت به اشاره می‌کند که علم روان‌شناسی امروز بر اساس آن بنا شده است: شادی، غذای روان و پیش‌نیاز سلامت عقل است. بدون شادی، روان انسان پژمرده می‌شود و خرد او نیز ناتوان می‌گردد .بر اساس پژوهش‌های روانشناسی و پژوهش‌های اجتماعی، مشکلات روانی جامعه امروز فقط به شادی محدود نمی‌شود و راه حلی برای آن وجود ندارد. شادی یکی از عوامل مهم سلامت روان است، اما عوامل متعددی مانند وضعیت اقتصادی، امنیت اجتماعی، ثبات سیاسی، اجتماعی، مشارکت اجتماعی، سیاست‌های فرهنگی سلامت و حتی نوع روابط اجتماعی نیز بر روان جامعه تأثیرگذارند .

در زمان های خیلی دور ، شادی‌های مردم معمولاً کوتاه‌مدت و محدود به مواردی مانند جشنهای حاکمان یا آیین های جمعی بودند . با این حال مردم هر مناسبتی را برای شاد بودن مغتنم می شمردند . در سمنان رسم بوده که وقتی کسی بیمار می شده است . جهت روحیه دادن ، جشن و پایکوبی می کردند و دشمنان او را مورد عنایت قرار می دادند .☺️ حتی برای ختنه سوران مراسمی در حد عروسی برگزار می شده است . در دهه پنجاه شمسی به دلیل موقعیت عالی ایران در اوپک ، سطح رفاه مردم هم تغییر نمود .خودروهای آمریکایی ، خانه های بزرگ دستاورد فروش نفت در آن دهه بود . ایرانیان مشتاق مطالعه، تحصیل ، ایرانگردی و جهانگردی شدند . فقط کافی بود که فکر رفتن به شمال یا .... به سر مردم بیافتد دیگر نیازی به تهیه طرح و نقشه و برنامه ریزی نبود .چرا که همه چیز حاضر و آماده بود . مثل عراقی های الان که هر روز حال و هوای یک شهری از ایران را می کنند و بی مقدمه به مسافرت می روند .

بعدها با وقوع بحرانهای سیاسی ، اجتماعی ، وقوع جنگ و با وجود پیشرفتهای تکنولوژیک و تغییر سبک زندگی، فشارهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، کاهش سرمایه اجتماعی و افزایش مشکلات معیشتی، سطح شادی و رضایت عمومی کاهش یافت و این موضوع به طور کلی بر سلامت روان جامعه اثر گذاشت . رتبه ایران در شاخص جهانی شادی در سالهای اخیر پایین بوده و نوسانات زیادی داشته است

در مجموع، یکی از موارد فقدان شادی‌ها در جامعه ایران می‌تواند از مشکلات روانی باشد، اما این مشکلات در ترکیبی از عوامل اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاست‌های کلان نهفته است . برگرفته از زیتون ، عصر ایران ،انتخاب ، تجارت فردا . وبلاگ عرشیا . شعر ایرانی . گنجور .