صنایع دستی استان خراسان
صنایع دستی استان خراسان رضوی
قالی بافی
یکی از صنایع دستی مهم استان خراسان قالی بافی است. پیشینه قالی بافی در این استان را می توان به دو دوره متمایز تقسیم کرد:
- دوره صفویه، که قالی های این دوره اغلب دارای نقش های هراتی با زمینه لاجوردی و یا لاکی سیر و با حاشیه باریک به رنگ زرد روشن می باشد.
- دوره دیگر راه اندازی کارگاه های قالی بافی توسط بازرگانان تبریزی در نیمه دوم قرن سیزدهم است. به این دلیل، امروزه در صنعت فرش مشهد دو نوع گره وجود دارد که عبارت اند از: گره فارسی (محلی) و گره ترکی (تبریزی).
مهم ترین مرکز قالی بافی در استان خراسان، مشهد است. زمینه قالی های مشهدی دارای رنگ لاکی با نقش ترنج و لچک و حاشیه لاجوردی است. بیرجند، طبس، کاشمر، سبزوار و نیشابور از نظر قالی بافی به ترتیب در مراحل بعدی قرار می گیرند.
در میان عشایر خراسان، قالی بافی از رونق فراوانی برخوردار است. قالیچه های بلوچی در میان چادر نشینان اطراف تربت حیدریه، کاشمر، سرخس و تربت جام رایج است. هم چنین در میان عشایر کرد که در شمال خراسان سکونت دارند، بافت قالیچه های ترکمنی رواج دارد.
گلیم بافی
در میان عشایر و روستاییان خراسان، گلیم بافی به عنوان یک فعالیت خانگی معمول است. مناطق عمده گلیم بافی در استان خراسان، شهرستان های مشهد، قوچان و شیروان است.
ابریشم بافی کلات
از مهمترین هنرهای سنتی و صنایع دستی، هنر ابریشم بافی است که در خراسان رضوی در منطقه کلات و روستای زاوین رواج دارد. روستای زاوین مرکز بافت ابریشم محسوب می گردد.
شعر بافی
شعربافی یا دست بافی در استان خراسان، از گذشته های دور، یکی از مشاغل صنعتگران بوده است. این صنعت در بیش تر شهرهای استان خراسان، به ویژه در شهرستان های مشهد، سبزوار و تربت حیدریه، به صورت خانگی و کارگاهی دیده می شود. فعالیت های برک بافی، فرت بافی و ابریشم بافی را نیز می توان در این رده قلمداد کرد که عمده تولیدات آن ها حوله، چادر شب، بقچه و… است.
نمد بافی
در میان عشایر خراسان، صنعت نمد مالی از رونق فراوانی برخوردار است و دو مرکز اصلی تولید آن، شهرهای مشهد و قوچان می باشند.
برک بافی
یکی دیگر از بافته های خراسان رضوی برک است. این بافته در کارگاههای برک بافی بشرویه از پشم شتر بافته می شود.
سبد و حصیر بافی
یکی از صنایع دستی مهم و پردازشی که با هزینه بسیار ناچیز، ساخته هایی را می آفرینند، سبد و حصیر بافی است. مواد اولیه این تولیدات، کاه و شاخه های نازک درختان است و مرکز اصلی آن روستاهای اطراف طرقبه در استان خراسان می باشد. به دلیل توریستی بودن منطقه طرقبه، بازار این تولیدات از موقعیت مطلوبی برخوردار است. برای بافت سبد، از چوب درختچه بید مشک استفاده می شود که هم ظریف و هم باریک است و هم چنین خاصیت انعطاف پذیری آن زیادمی باشد. صنایع ظریف حصیر بافی، در میان مسافرینی که به این استان سفر می کنند و هم چنین اهالی منطقه، جایگاه ویژه ای دارد.
پوستین دوزی
یکی از صنایع مهم استان خراسان پوستین دوزی است. در شمال استان، سردی هوا موجبات پیدایش و گسترش این صنعت را فراهم آورده است. پوستین دوزی در میان عشایر کوچ نشین استان از اهمیت به سزایی برخوردار است.
وجود دو کوه سنگی در دامنه ی کوههای جنوب مشهد سبب شده تا صنعتگران حکاک روی سنگ، همواره مواد اولیه ی مورد نیاز خود را در دسترس داشته باشند. جنس این سنگ ها از مواد آذرین می باشد و رنگ آن سیاه است.
سنگ تراشی و قلم زنی روی سنگ
از جمله فعالیت های هنری در شهر مشهد، یکی هم سنگ تراشی است که سابقه ای دیرینه دارد. عمده تولیدات مصنوعات سنگی عبارت اند از:
قندان، هاون، ظرف دیزی و انواع مجسمه های سنگی.
فیروزه تراشی
شهر نیشابور که به شهر فیروزه شهرت دارد، دارای معادن ارزشمندی از فیروزه می باشد که از قرن ها پیش مورد بهره برداری قرار گرفته اند. فیروزه تراشی یکی از حرفه های قدیمی در استان خراسان است. تراش فیروزه به اشکال پیکانی و مسطح از جمله تراش هایی است که طرفداران فراوان دارد. فیروزه یکی از سوغاتی های مهم استان خراسان است و بازار مطلوبی نه تنها در استان، بلکه در سطح کشور دارد.
یکی از مهم ترین صنایع دستی خراسان رضوی سفال مند گناباد می باشد که از اعتبار و پیشینه ای باستانی برخوردار است. از انواع سفال هایی که در این منطقه ساخته می شود می توان به انواع سفال های «بدل چینی» و «رسی» اشاره نمود.
سفالگری
یکی از صنایع دستی مهم در ایران سفالگری است که در شهرهای حاشیه کویر ایران از موقعیت مناسبی برخوردار است. مرکز اصلی این صنعت در استان خراسان، در شهرستان گناباد به ویژه روستای مند است. مهم ترین تولیدات این صنعت انواع گلدان و ظروف سفالین می باشد.
- صنایع دستی خراسان جنوبی را بشناسیم
هنرهای دستی استان خراسان جنوبی تبلور روحیه هنردوست و خلاق مردم این منطقه است و به طور کلی قالی، گلیم، پلاس، جاجیم و سفال از مهمترین و اصلیترین صنایع دستی مردمان خراسان جنوبی به شمار میرود.
استان خراسان جنوبی در شرق ایران قرار دارد و سومین استان پهناور کشور است. استان خراسان جنوبی در کنار برخورداری از جاذبههای تاریخی و معماری، دارای صنایع دستی مختلف است که به عنوان بخشی از میراث فرهنگی و به عنوان نمادی از نوع زندگی و فرهنگ مردم این استان همواره مورد توجه گردشگران قرار می گیرد.
صنایع دستی هر منطقه متأثر از محیط فرهنگی و جغرافیایی و تاریخی آن سرزمین است. منطقه جنوب خراسان بزرگ به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی و فرهنگی، صنایع دستی خاص خود را داراست.
به گفته بسیاری از محققان و نویسندگان تاریخ شروع صنایع دستی در این منطقه حداقل به هزار سال قبل بر می گردد.
قالی و قالیچه بافی
قالی و قالیچه بافی در خراسان جنوبی قدمت بالای 200 ساله دارد تا جایی که بیش از 80 درصد ساکنان روستاها به این حرفه اشتغال دارند. در این استان دو نوع بافت فارسی و ترکی رایج است که هر دو دارای بافت های تقلبی(گره های جفتی) مشابه می باشند که از استحکام و ظرافت قالی می کاهند. در این استان باف تایی (یکی) نیز است که کمتر مورد استفاده قرار می گیرد بدین علت که به لحاظ ظرافت و دقت بافت هزینه قابل توجهی داشته و زمان بر است.
گلیم بافی
گلیم از دیگر صنایع ستی استان خراسان جنوبی است که رسم و رسوم و اعتقادات هر منطقه را آشکار می سازد. مردم خراسان تبحر زیادی در گلیم بافی داشته و گلیم های زیبا با طرح و نقش های متنوع می بافند.
گلیم انواع متفاوتی دارد، گلیم پنبه ای از جنس پنبه بوده و اندازه و لای نخ آن مانند نخ زیلو می باشد، گلیم ابریشمی که نخ پود آن ابریشم است و گلیم پنبه و پشم نخ تار پنبه و پود آن پشم می باشد.
حوله بافی خراسان جنوبی
مردم خراسان جنوبی در حوله بافی بسیار ماهرند و از سال های دور تا کنون به این کار مشغولند. آنها هنوز هم با دستگاههای سنتی و روش های قدیمی با داری معروف به تو بافی حوله می بافند و از نقشهای کُلو، گِنتی، چَپَر بافت و جناغی در حوله ها استفاده می کنند.
پارچه بافی سنتی (حوله بافی و برک بافی)
در تمامی مناطق شهری و روستایی خراسان جنوبی بافت پارچه های سنتی رایج می باشد که به آن توبافی یا تون بافی می گویند.
این رشته از قدیم الایام تا کنون بین مردم خراسان جنوبی مورد استقبال قرار می گیرد و مردم این استان با استفاده از مواد اولیه مانند نخ پنبه، ابریشم، کرکی یا کورگی و کودری پارچه های زیبا می بافند. یکی از پارچه های محبوب میان بانوان این استان پارچه های ابریشمی است که در رنگ های ارغوانی سیر و بنفش وجود دارند و بسیار ریز بافت می باشند.
ترکه بافی
ترکه بافی جزو صنایع دستی مهم بیرجند و روستاهای اطراف این شهرستان است. مردم بیرجند با استفاده از شاخه های ظریف و باریک و انعطاف پذیری بالا درختچه بادام کوهی (بادام تلخ، سافترگ) و درخت بید قرمز(سرخ بید یا مینا) اقدام به چیدن و ردیف نمودن شاخه ها در کنار یکدیگر کرده و با ساده بافی و زیرورو کردن شاخه ها محصولی با 4 رنگ سبز، زرد، قرمز و قهوه ای تیره دارای قابلیت تزیین تهیه می کنند.
پای پوش سنتی
یکی از رشته ها ی صنایع دستی تهیه انواع پای پوش های سنتی است. در گذشته پاپوش های سنتی مانند گیوه و کفش های چرمی در بیرجند به فراوانی یافت می شد اما امروزه عده معدودی اقدام به گیوه بافی و گیوه دوزی با استفاده از نخهای پنبه ای و ساخت کفشهای چرمی می کنند.
صنایع دستی چوبی
صنایع دستی چوبی در استان خراسان جنوبی فراوان است و مردم بیرجند و... در رشته های بومی و اصیل منطقه مثل حصیر بافی، خراطی، ترکه بافی و اسپند بافی سر رشته داشته و در گروه صنایع دستی چوبی و رشته هایی همچون معرق چوب، منبت چوب، مشبک چوب، محرق چوب بسیار سرآمدند.
رودوزیهای سنتی
بانوان استان خراسان جنوبی صبر، شکیبایی و هنر را با رودوزیهای سنتی مانند بخارادوزی، بلوچی دوزی، پته دوزی، ابریشم دوزی، خامه دوزی، سکمه دوزی، چشمه دوزی و شبکه دوزی، گلابتون دوزی، سرمه دوزی، ملیله دوزی، نَقده دوزی، سکه دوزی، سنگ دوزی، پولک دوزی، چهل تکه دوزی به نمایش می گذارند.
به تزئین پارچه های اکثراً ساده وارزان با استفاده از نخهای الوان و با کمک سوزن و قلاب و بخیه های ظریف رودوزی می گویند.
سفرهآردی
یکی دیگر از صنایع دستی کاربُردی – تزیینی خراسان جنوبی سفره آردی نام دارد که علت نامگذاری آن به کاربرد این بافتهها برای خمیرگیری نان مربوط می شود. سفرهآردی به عنوان زیرانداز برای پخت، رو کرسیای و سجاده نیز استفاده می شود.
جنس سفره آردی از پنبه، پشم و یا ترکیبی از هر دو می باشد که بهصورت گلیمباف با نقوش هندسی ساده بافته و یا برای تهیه آن از ترکیب دو تکنیک بافت گلیم و قالی استفاده میشود.در منطقهی قائنات و سرایان سفره آردی با ترکیب تکنیک گلیم ساده و پیچ و گلیمپیچ با حاشیهی پرزدار بافته میشود.
سفالگری
صنعت سفالگری در شهرهای بیرجند و خوسف و شهرستان فردوس از رواج نسبتاً خوبی برخوردار است و مردم این مناطق اکثرا محصولات بدون لعاب بوده یا به همراه لعاب ابتدایی مانند سبو، قدح، ضرب یا تنبکقلّک، جام، کوزه،ـ تنور، لیوان، گلدان، کاسه، قلیان و تقار می سازند. این افراد با روشهای مفتولی (کویل) ظروفی با ارتفاع زیاد و یا ساختن تنور می سازند.
برکبافی
برکبافی از قدیمیترین صنایع دستی استان خراسان جنوبی است که قدمت آن به قبل از دورهی سلجوقی برمیگردد.کرکی یا کورگی که به آن برک نیز می گویند، نوعی پارچه از پشم شتر یا موی بز است که از لطافت و استحکام بسیار مطلوبی برخوردار بوده و با دستگاههای نساجی سنتی بافته میشود که رنگرزی نشده و خودرنگ است و در رنگهای قهوهای، سیاه، سفید، شیری و خاکستری وجود دارد.
در گذشته از نوع اعلای برک معروف شمشیرک برای تهیه لباس شاهان استفاده می شد اما برک، معمولا برای دوخت لباس زمستانی به ویژه کت مردانه استفاده میشود.
صنایع دستی فلزی
در استان خراسان از گروه صنایع دستی رشته هایی مانند چلنگری یا آهنگری، مسگری، علامت سازی، قفل سازی، افزار فلزی (اسلحه سازی…)، چاقو سازی فعالیت دارند و صنایع دستی معتبری را تهیه می کنند.
جاجیم بافی
جاجیم دستبافته ای شبیه پلاس و گلیم با نقش های راه راه رنگی است که برای بافتن آن از نخهای رنگین پنبه ای یا پشمی یا نخ کاموا استفاده می شد. جاجیم پرز نداشته به عنوان زیرانداز، لحاف کرسی، روفرشی، سفره نان،روپشتی،سجاده، انواع کیف زنانه،کوسن، دمپایی، پاتابه کاربرد دارد.
جاجیم دارای طرح و نقش های متفاوت و زیبا بوده و در آن نقش مایه هایی چون اشکی یا دندانه دار، تمام گل، نیم گل، نیم ساده، تسمه، دندان موشی و لبه دور بکار رفته و نقوش آن بیشتر به رنگ های سبز، زرد، قرمز، سفید و بنفش می باشد.
حصیربافی
یکی از قدیمی ترین صنایع دستی خراسان جنوبی، حصیربافی یا بافت بوریا است که با استفاده از برگ درخت خرما در شهرستان نهبندان و بهخصوص روستای دهسلم رواج دارد. حصیربافان خراسان جنوبی با دقت و ظرافت انواع سبد و زنبیل، زیرانداز در فرمهای دایره و بیضی، حیوانات تزئینی از جمله شتر و شیلگ (محل نگهداری مواد غذایی) را با هنر خود تولید می کنند.
خراطی سنتی
خراطی چوب که نوعی نازک کاری روی چوب محسوب می شود، که از صنایع دستی بومی خراسان جنوبی می باشد. هنرمندان خراسان جنوبی با هنر خود و بوسیله خراطی سنتی انواع تابلو ها، پایه های مبل، تختخواب، میز و صندلی، چرخ های ریسندگی، دوک نخ ریسی، نی و بدنه قلیان، پلپلیس(فرفره)، مهره شطرنج، وردنه را می آرایند.
نمدمالی
نمد یکی از صنایع دستی خراسان جنوبی است که به اصطلاح نسج نابافته است با ایجاد فشار، رطوبت و حرارت ایجاد می شود. ساختن نمد براساس خاصیت جَعدیابی و دیگر پوسته ای شدن الیاف پشم است و به عنوان زیر انداز، و کَپَنَک (کُرگوش)که لباس ویژه چوپانان منطقه می باشد کاربرد دارد.
نقش سه گل، پنج گل، درختچه، اشکال هندسی، خطوط از انواع نقشه های رایج در نمدهای منطقه می باشند. گاهی نمدمال، نام خود یا صاحب نمد و اسماء مذهبی را روی نمد می نویسد.
ایجاد ۵۷۵ شغل در حوزه صنایعدستی خراسان جنوبی
هادی شاهوردی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی نیز از ایجاد اشتغال برای ۵۷۵ نفر در حوزه صنایع دستی خبر داد و گفت: بیشترین این مشاغل در رشته های نساجی سنتی، تراش سنگهای قیمتی،بافته های داری و چرم دوزی بوده است.
وی افزود: بر اساس ابلاغیههای صادر شده مقرر شده بود تا این ادارهکل در سال گذشته برای تعداد ۴۶۸ نفر اشتغال ایجاد کند که از همان ابتدا پیگیریهای لازم صورت گرفت و خوشبختانه با تلاشهای انجام شده، تعهد اشتغال این اداره کل ۱۲۳ درصد محقق و عملیاتی شد.
شاهوردی گفت: ۹۹ درصد تعهد اشتغال این ادارهکل مربوط به حوزه صنایعدستی و مابقی مربوط به سایر بخشها بوده که به طور کامل محقق شده است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی یادآور شد: بیشترین شغل های ایجاد شده مربوط به شهرستان بیرجند است.

خراسان شمالی، استانی با طبیعت بکر، تنوع فرهنگی و قومیتی غنی، یکی از برجستهترین مناطق ایران در زمینه صنایعدستی است. این استان که در شمال شرق کشور واقع شده، میراثدار هنرهای اصیل و کهنی است که نسل به نسل منتقل شدهاند. صنایع دستی خراسان شمالی از قالیبافی و گلیمبافی گرفته تا چاروقدوزی و سفالگری، همانند میناکاری اصفهان هر کدام جلوهای از فرهنگ و تاریخ این منطقه را بازگو میکنند. در این مقاله با جزئیات بیشتری به معرفی این صنایع میپردازیم.
صنایع دستی خراسان شمالی
قالی بافی خراسان شمالی: هنر رنگ و طرح
قالیبافی یکی از معروفترین صنایع دستی خراسان شمالی است که ریشه در تاریخ دیرینه این منطقه دارد. قالیهای این استان با استفاده از پشم مرغوب و رنگهای طبیعی بافته میشوند. از ویژگیهای برجسته قالیهای خراسان شمالی میتوان به استفاده از طرحهای اصیل ایرانی مانند گل شاه عباسی، طرحهای هندسی و شکارگاه اشاره کرد. رنگهای به کار رفته در این قالیها، همچون فیروزهای، لاجورد، قرمز و کرم، جلوهای بینظیر به این محصولات بخشیدهاند.
قالیبافی نه تنها یک هنر بلکه یک منبع درآمد مهم برای بسیاری از خانوادههای روستایی و عشایری خراسان شمالی است. این قالیها به دلیل کیفیت بالا و طرحهای زیبا، علاوه بر بازارهای داخلی، در بازارهای خارجی نیز طرفداران بسیاری دارند.

تصویری از هنر قالی بافی از صنایع دستی خراسان شمالی، با طرح های اصیل ایرانی مانند گل شاه عباسی و رنگ های طبیعی
گلیم بافی: نقوش ساده اما پرمعنا
گلیمبافی یکی دیگر از صنایع دستی برجسته خراسان شمالی است که عمدتاً توسط عشایر این منطقه انجام میشود. گلیمهای این استان بافتی ساده و در عین حال پر از نقوش سنتی و معنایی دارند. طرحهای مورد استفاده در گلیمهای خراسان شمالی معمولاً شامل اشکال هندسی، خطوط موازی و نقوش حیوانی است که هر کدام بیانگر داستانها و اعتقادات محلی هستند.
گلیمبافی خراسان شمالی نه تنها در ایران بلکه در بسیاری از کشورها به عنوان محصولی با ارزش هنری و فرهنگی شناخته شده است. این گلیمها اغلب به عنوان کفپوش یا دیوارکوب مورد استفاده قرار میگیرند و با رنگهای طبیعی جذاب، گرما و زیبایی خاصی به محیط میبخشند.

تصویری از گلیم بافی خراسان شمالی، با طرح های سنتی و رنگ های شاد که هنر دست عشایر این منطقه را به نمایش می گذارد.
چاروق دوزی: کفش سنتی زیبای خراسان شمالی
چاروقدوزی یکی از دست سازهای خاص و منحصر به فرد خراسان شمالی است. چاروقها کفشهای سنتی هستند که با استفاده از چرم طبیعی و تزئینات رنگارنگ ساخته میشوند. این کفشها در گذشته به عنوان پوشاک روزمره مردم محلی استفاده میشدند، اما امروزه بیشتر جنبه تزئینی و هنری دارند.
چاروق دوزی به دستان ماهر زنان و مردان محلی انجام میشود که با عشق و هنر، این کفشهای زیبا را خلق میکنند. چاروقها علاوه بر زیبایی، نشاندهنده فرهنگ و سنتهای مردم خراسان شمالی هستند و به عنوان سوغاتی محبوب در میان گردشگران شناخته میشوند.

تصویری از چاروق دوزی سنتی خراسان شمالی، کفش های دست ساز چرمی با تزئینات رنگارنگ که نمایانگر هنر اصیل این منطقه است.
ابریشم بافی: هنر لطافت و زیبایی
ابریشمبافی یکی از کهنترین صنایع دستی خراسان شمالی است که یادگار روزگار رونق جاده ابریشم است. این هنر در مناطقی از استان که به تولید کرم ابریشم مشغولاند، رواج دارد. محصولات ابریشمی مانند شال و روسریهای دستباف به دلیل ظرافت، لطافت و طرحهای بینظیر خود بسیار پرطرفدار هستند.
یکی از ویژگیهای بارز ابریشمبافی خراسان شمالی استفاده از نخهای ابریشمی رنگارنگ است که به صورت دستی رنگآمیزی میشوند. این هنر اصیل علاوه بر ارزش اقتصادی، جلوهای از فرهنگ غنی منطقه را به نمایش میگذارد.

تصویری از هنر ابریشم بافی در خراسان شمالی، شامل شال و روسری های دست باف با نخ های رنگارنگ و لطیف که اصالت جاده ابریشم را یادآور می شود.
سفالگری: هنر خاک و آتش
سفالگری یکی دیگر از صنایعدستی باستانی خراسان شمالی است که در شهرهایی مانند شیروان و اسفراین رونق دارد. سفالهای این منطقه با استفاده از خاک رس محلی ساخته شده و با نقشها و طرحهای بومی تزئین میشوند. طرحهایی که روی سفالهای خراسان شمالی حک میشود، اغلب الهام گرفته از طبیعت، حیوانات و باورهای محلی هستند.
این سفالها علاوه بر جنبه تزئینی، کاربردهای متنوعی نیز دارند. کاسه ها، گلدان ها و کوزههای سفالی تولید شده در این منطقه، به دلیل کیفیت بالا و زیبایی خاصشان، در بازارهای داخلی و خارجی مورد استقبال قرار میگیرند.

تصویری از هنر سفالگری از صنایع دستی خراسان شمالی
نقش صنایع دستی در اقتصاد خراسان شمالی
صنایع دستی خراسان شمالی علاوه بر ارزش فرهنگی و هنری، نقشی کلیدی در اقتصاد محلی ایفا میکنند. بسیاری از خانوادههای این استان از طریق تولید و فروش دست سازها امرار معاش میکنند. گردشگران داخلی و خارجی که به خراسان شمالی سفر میکنند، معمولاً محصولات دستی این منطقه را به عنوان سوغاتی خریداری میکنند که این امر به رونق اقتصادی منطقه کمک شایانی میکند.
علاوه بر این، شرکت در نمایشگاههای ملی و بینالمللی صنایع دستی، فرصتهایی برای معرفی محصولات خراسان شمالی به بازارهای جهانی فراهم میآورد. از سوی دیگر، توسعه فروش آنلاین این محصولات، میتواند به افزایش درآمد هنرمندان محلی کمک کند.
چالشها و راهکارها در حفظ صنایع دستی خراسان شمالی
با وجود زیبایی و ارزشمند بودن صنایعدستی خراسان شمالی، این هنرها با چالشهایی نیز مواجه هستند. از جمله این چالشها میتوان به کمبود حمایتهای مالی، کاهش نیروی کار ماهر به دلیل مهاجرت جوانان به شهرها و تغییر سبک زندگی اشاره کرد. برای حفظ و توسعه این هنرها، میتوان اقداماتی مانند:
- ارائه آموزشهای تخصصی به نسل جوان
- ایجاد بازارهای محلی و آنلاین برای فروش محصولات
- برگزاری جشنوارههای صنایع دستی برای افزایش آگاهی عمومی
- حمایت مالی و تسهیلات بانکی به هنرمندان محلی را در دستور کار قرار داد.
................................................................................................ برگرفته از میناکاری ۸۰۰ درجه ، ایسنا و .....
احساسم بر این است که از حدود چهار دهه پیش، فاصلهای ژرف و آشکار میان دو عرصهی سترگ الهیات و ادبیات پدید آمده است. هدف از تأسیس این وبلاگ، افروختن جرقهای است برای پیوندی دوباره میان علوم متنوعی چون حقوق، ادبیات و الهیات؛ همانگونه که در روزگاران گذشته، بسیاری از استادان این سه رشته،مشترک بودند. شایان ذکر است که بهرهگیری از منابع اینترنتی به معنای تأیید بیچون و چرای تمامی مطالب از سوی نگارنده نیست. باشد که همگان پاسدار فرهنگ سترگ و کهن ایران زمین باشیم .🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀 🍀 🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀 🍀اگر ایران به جز ویران سرا نیست من این ویران سرا را دوست دارم اگر تاریخ ما افسانه رنگ است من این افسانهها را دوست دارم نوای نای ما گر جان گداز است من این نای و نوا را دوست دارم از درد سخن گفتن و از درد شنيدن