مقایسه معراج پیامبر اسلام و «ارداویرافنامه» زرتشتیان
معراج پیامبر اسلام و داستان «ارداویرافنامه» زرتشتیان هر دو روایتهایی از سفر روحانی به عالم بالا و مشاهده بهشت و دوزخ هستند که در برخی جزئیات شباهتهایی دارند، اما تفاوتهای بنیادین و محتوایی مهمی نیز میان آنها وجود دارد.
شباهتها
هر دو داستان به نوعی «معراج» یا عروج روحانی اشاره دارند که در آن فرد به عالم بالا میرود و از سرنوشت نیکان و بدان آگاه میشود.
در هر دو روایت، سفر به عالم بالا با مشاهده بهشت و دوزخ همراه است و مجازاتها و پاداشهای اخروی برای اعمال دنیوی نمایش داده میشود.
در «ارداویرافنامه» و معراج پیامبر، شخصیت اصلی پس از طی مراحلی به عالم بالا میرود و حقایقی را میبیند که برای هدایت و عبرت بیان میشود.
برخی تصاویر، مانند عبور از پل و مشاهده عذابهای خاص، در هر دو متن دیده میشود.
تفاوتها
معراج پیامبر اسلام بر پایه وحی الهی و آموزههای توحیدی و اخلاقی اسلام استوار است، در حالی که ارداویرافنامه متعلق به دین زرتشتی و دارای آموزهها و باورهای خاص آن دین است.
در معراج پیامبر، سفر جسمانی و روحانی به امر خداوند صورت میگیرد و بر توحید و عدالت الهی تأکید میشود، اما در ارداویرافنامه، سفر بیشتر به صورت روحانی و با مصرف مواد مخدر (بنگ) انجام میشود که در اسلام حرام است.
آموزههای اخلاقی و دینی در معراج پیامبر با تعالیم اسلام هماهنگ است، اما در ارداویرافنامه برخی آموزهها مانند روابط نامشروع و برخی رسوم زرتشتی که در اسلام مردود است، دیده میشود.
معراج پیامبر شامل دیدار با پیامبران، ملائکه و دریافت دستورهای دینی است، در حالی که ارداویرافنامه بیشتر به شرح مجازاتها و پاداشهای پس از مرگ میپردازد.
نتیجهگیری
اگرچه از نظر ساختاری و موضوعی، معراج پیامبر و ارداویرافنامه هر دو داستانهایی از سفر روحانی به عالم بالا هستند و برخی تصاویر و مفاهیم مشابه دارند، اما تفاوتهای اساسی در مبانی دینی، اخلاقی و فلسفی آنها وجود دارد که نشان میدهد معراج پیامبر اسلام اقتباسی صرف از ارداویرافنامه نیست بلکه یک تجربه الهی و منحصر به فرد است که در چارچوب توحید و آموزههای اسلامی شکل گرفته است.
منابع
پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب: بررسی ادعای اقتباس معراج پیامبر از ارداویرافنامه
مقاله تطبیقی معراج پیامبر اکرم (ص) با ارداویراف نامه
دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن: معراج در دین زرتشت و دین یهودی با تأکید بر ارداویرافنامه
مقالات و تحلیلهای تاریخی درباره معراج ارداویراف و معراج پیامبر اسلام
این منابع به طور مفصل به شباهتها و تفاوتهای این دو روایت پرداختهاند و نشان میدهند که هر دو در بستر فرهنگی و دینی خاص خود شکل گرفتهاند.
احساسم بر این است که از حدود چهار دهه پیش، فاصلهای ژرف و آشکار میان دو عرصهی سترگ الهیات و ادبیات پدید آمده است. هدف از تأسیس این وبلاگ، افروختن جرقهای است برای پیوندی دوباره میان علوم متنوعی چون حقوق، ادبیات و الهیات؛ همانگونه که در روزگاران گذشته، بسیاری از استادان این سه رشته،مشترک بودند. شایان ذکر است که بهرهگیری از منابع اینترنتی به معنای تأیید بیچون و چرای تمامی مطالب از سوی نگارنده نیست. باشد که همگان پاسدار فرهنگ سترگ و کهن ایران زمین باشیم .🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀 🍀 🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀 🍀اگر ایران به جز ویران سرا نیست من این ویران سرا را دوست دارم اگر تاریخ ما افسانه رنگ است من این افسانهها را دوست دارم نوای نای ما گر جان گداز است من این نای و نوا را دوست دارم از درد سخن گفتن و از درد شنيدن