لحظات هفده گانه بهاران

یکبار به جان وین گفتند باید یک نفر را از پشت با تیر بزنی جان وین نپذیرفت کارگردان به کلینت ایستوود اشاره نمود و اظهار کرد اگر او بود حتما شلیک می کرد جان وین عصبانی گشت و از این حرکت ناجوانمردانه اعلام بیزاری نمود با خود تصور می کنم چرا با بیش از دو هزار و پانصد سال تمدن ایران باستان و همچنین با گذشت بیش از هزار و چهارصد سال از تمدن اسلامی چرا بیشتر ما اصول اخلاقی را در زندگی و حرفه خود رعایت نمی کنیم ژانر وسترن چه ویژگی‌هایی دارد که می‌تواند برای یک متفکر و فیلسوف جذاب به‌نظر برسد؟ وسترن به‌طور کلی یاد‌آور و بیانگر روح و تمدن غرب است، برخی ویژگی‌های ظاهری آن برای همه نمایان است، مانند ماجرای یک قهرمان، بیابان‌های وسیع، خیابانی خاکی، چند مغازه، دفتر کلانتر شهر، کلیسای کوچک، دلیجان‌ها، اسب‌ها، اسلحه و... از طرفی دیگر درگیری و انتقام؛ داستانک‌های عاطفی و عشقی و همچنین ایثار و فداکاری از زمره اصلی‌ترین ماجراهای ژانر وسترن به‌شمار می‌آیند، اما وسترن به این موارد خلاصه نمی‌شود، این ژانر سینمایی، فرهنگ و اندیشه خود را دارد. تفاوت های وسترن کلاسیک و وسترن اسپاگتی

ژانر وسترن کلاسیک

آمریکایی ترین ژانر سینمایی لقبی است که به حق منتقدان به ژانر وسترن داده اند چون تمام اِلمان ها و ویژگی های این ژانر از دل تاریخ آمریکا بر گرفته شده است. اولین وسترن ساخته شده در تاریخ سینما فیلم سرقت بزرگ قطار ساخته ادوین اس پورتر در سال 1903 است.

این فیلم در حالی ساخته شد که هنوز مولفه های این ژانر کشف و تثبیت نشده بود. البته دوران طلایی این ژانر از دهه 30 و هم زمان با ناطق شدن سینما شروع شد و تا اواخر دهه 60 نیز ادامه پیدا کرد. این ژانر با آغاز جنگ جهانی دوم اندکی به انزوا رفت وتولید فیلم هایش کاهش یافت ولی دوباره محبوبیتش را نزد مخاطب باز یافت. دوران کلاسیک و طلایی وسترن با درخشش ستارگانی چون جان وین، گری کوپر، جیمز استوارت، کرک داگلاس، چارلز برانسون و ... همراه بود.

مولفه های ژانر وسترن کلاسیک :

1-خصوصیات مکانی خاص شامل بیابان های خشک با صخره ها و کاکتوس های بزرگ در محدوده غربی و جنوبی آمریکا
2- محدوده زمانی اتفاق داستان که برمیگردد به اوایط قرن نوزده تا اوایل قرن بیستم
3- وجود اجتماعی کوچک مثل یک شهرک یا روستا در دل بیابان که توسط ورود عنصر شر به ناآرامی کشیده می شود
4- وجود بانک یا افراد ثروتمند یا قطار حامل اشیاء قیمتی برای ایجاد انگیزه جهت حرکت درام منفی قصه
5- خصوصیات منحصر به فرد بازیگران ژانر وسترن، کلاه، جلیقه، کمربند، شیشلول، سیگار و اسب تیزرو و ...
6- درگیری نیروی خیر و شر داستان در طی فیلم و نهایتاً دوئل پایانی بین قهرمان و مرد بد فیلم
7-وجود جو قهرمانانه و مردانه در فیلم و قرارگرفتن شخصیت زن در حاشیه و انزوا
8- تمایل فیلم نامه نویس و کارگردان به نمایش و در عین حال کنترل خشونت
9- برخورداری فیلمنامه از جدال، نعقیب و گزیر کافی برای بالا بردن سطح تماتیک و دراماتیک فیلم
10- استفاده از پیرنگ هایی مثل شرف، انتقام، دفاع از بی گناه، میهن پرستی، دزدی و اثبات ویژگی های شخصیت اصلی داستان
11- استفاده از لوکیشن های خارجی و طبیعی برای سکانس های تعقیب و گریز، دوئل وسرقت
12- استفاده از میزانسن ها و طراحی های ساده برای لوکیشن های داخلی به منظور نشان دادن زندگی ساده شخصیت ها
13- استفاده از لانگ شات های پوستری با عمق میدان و نماهای کلوزآپ از صورت قهرمان های داستان هنگام دوئل
14- استفاده از موسیقی هایی عموماً ساده از نظر ساخت ولی بسیار تاثیرگذار از نظر ملودیک
15- وجود همیشگی نیرهای خیر و شر و قهرمان و ضدقهرمان در فیلمنامه
16- برخواستن قهرمانان از دل ملت آمریکا و طرد شدن ضد قهرمانان توسط اجتماع موجود در فیلم و مخاطب آن
17- وجود پایان بندی های معمولاً پیروزمندانه و گاه تراژیک و عدم استفاده از پایان بندی های باز و دو پهلو
18- استفاده از روایت ساده و دور از هر گونه ساختار شکنی در فیلمنامه و داشتن ماهیتی عامه پسند برای قصه های این ژانر
19- وود شخصیت های زنی که توسط وجه شر قصه مورد ستم قرار می گیرند ولی شایسته عشق و احترام اند
20- استفاده از نماها و زاویه های کلاسیک و متعارف و عدم استفاده از میزانسن ها و قاب ها و زوایای غیرعادی

بهترین های وسترن کلاسیک :

دلیجان – جان فورد – 1939
جویندگان – جان فورد – 1956
ترومپتی در دوردست – رائول والش – 1964
وسترنر – ویلیام وایلر – 1940
رود سرخ – هاوارد هاکس – 1945
داستان نیمروز – فرد زینمان – 1952
نابخشوده – کیلینت ایسد وود – 1992

وسترن اسپاگتی

ایتالیا مهمترین کشوری بود که در دهه 60 میلادی متاثر از محصولات وسترن در آمریکا راه خود را از محصولات پرهزینه هالیوود جدا کرد و با حداقل هزینه، مطابق با سلیقه شخصی شان کارگردانی کرده و ساختند. مهم ترین یا اولین کارگردان این ژانر سرجیو لیونه بود که با سه گانه معروفش (یخاطر یک مشت دلار، به خاطر یک مشت دلار بیشتر و خوب،بد، زشت) ژانر وسترن اسپاگتی را به حد اعلا خود رساند.

تفاوت وسترن اسپاگتی با نوع کلاسیک خود :

1-در وسترن کلاسیک قاب بندی ها و کلوزآپ ها سرراست و تعریف شده جای خود را به قاب ها و نماهای غیرمتعارف جهت ایجاد تنش در فیلم داده است
2- در وسترن کلاسیک نمایش خشونت کنترل شده است ولی در وسترن اسپاگتی به شکلی افسار گسیخه واغراق آمیز است.
3- در وسترن کلاسیک قهرمانانی میهن پرست، جوانمرد و با وجدان داریم ولی در وسترن اسپاگتی ما شاهد اعمال ضد انسانی قهرمان فیلم هستیم که با توجه به جبر زمان و مکان و موقعیت خود دست به این هنجارشکنی ها می زند.
4- روند روایی داستان در وسترن کلاسیک اغلب ساده و بدون پیچیدگی است در حالی که چند لایه بودن شخصیت قهرمانان، پیچیدگی های روایی داستان و بعد روان شناسانه آنها در وسترن اسپاگتی به مراتب پررنگ تر و بیشتر است.
5- پایان بندی ها در وسترن کلاسیک مثبت، قهرمان پرورانه و حماسی تر از نوع اسپاگتی خود است. در حالی که ما شاهد تلخی، ناامیدی و به پوچی رسیدن قهرمانان قصه در وسترن اسپاگتی هستیم.
6- پروژه های تولید فیلم های وسترن کلاسیک پرهزنیه و عظیم بوده اند ولی فیلم های وسترن اسپاگتی کم خرج و اغلب خارج از آمریکا بوده است.
7- استفاده وتکیه فیلم های وسترن کلاسیک به ستاره های سینما به مراتب بیشتر نوع اسپاگتی خود بوده است.
8- موسیقی در وسترن کلاسیک پرحجم و بیشتر حماسی بوده در حالی که موسیقی ویترن اسپاگتی ساده تر و ملودیک تر از نوع کلاسیک خود می باشد.
9- لباس، ظاهر و رفتار و گفتار وسترن کلاسیک آراسته تر از قهرمانان شلخته، بدلباس و بددهن نوع اسپاگتی خود می باشد.

چرا جان وین و کلینت ایستوود با هم در هیچ فیلم وسترنی ظاهر نشدند

از آنجایی که دو زیرگروه سینمای وسترن هرگز با هم کنار نیامدند، ستاره‌های آنها نیز نتوانستند با هم آشتی کنند و آن فیلم مشترک هرگز ساخته نشد

جان وین و کلینت ایستوود دو هنرپیشه مشهور آمریکایی و اسطوره‌های سینمای وسترن، دوره بازیگری‌شان با یکدیگر مصادف شد با این حال آنها هرگز در هیچ فیلم وسترنی در کنار یکدیگر ظاهر نشدند.

دلیل این مساله اختلاف اساسی دیدگاه این دو نفر درباره مولفه‌های سینمای وسترن بوده است.

وین از نسل قدیمی‌تر وسترن‌بازان آمریکایی بود که در نیمه اول قرن بیستم، با بازی در فیلم «دلیجان» (1939) به کارگردانی جان فورد، به شهرت رسید. در مقابل، ایستوود که حدود ربع قرن از وین جوان‌تر بود، در نیمه دوم قرن بیستم و با بازی در سه‌گانه «دلار» (1964-1966) ساخته سرجو لئونه به ستاره تبدیل شد.

برای وین و نسل «دوران طلایی» سینمای وسترن آمریکا، این سینما مترادف با قهرمان‌پروری، رومانتیسم و مخدوش کردن حقیقت تاریخی به منظور ارائه تصویری سمبلیک بود.

در مقابل، نسل ایستوود تصویری خشن‌تر، خونین‌تر، و تاریک‌تر از «غرب وحشی» ارائه می‌داد که با خوانش نسل قدیمی در تضاد بود.

با ظهور «وسترن اسپاگتی» به عنوان زیرگروهی از سینمای وسترن که در دهه 1960 در ایتالیا آغاز شد و سپس به باقی اروپا و خود آمریکا سرایت کرد، تصویر کلاسیک رویکرد رومانتیک وسترن درهم ‌شکست، و ضدقهرمان‌های خودخواه و سودجو در دنیایی که از هیچ قانون اخلاقی تبعیت نمی‌کند جای قهرمانان پیشین را گرفت.

وین، که یک میهن‌پرست محافظه‌کار آمریکایی بود، این تحولات را نابودکننده ژانر محبوبی می‌دانست که خودش مشهورترین نمادش بود، و از آنجایی که ایستوود ناخواسته به نماد رویکرد جدید وسترن تبدیل شده بود، وین از وی نفرت داشت.

در نتیجه، با وجودی که بر اساس برخی گزارش‌ها، در دهه هفتاد به وین و ایستوود پیشنهاداتی شد تا هر دو در یک فیلم وسترن در کنار یکدیگر ظاهر شوند، و با وجودی که ایستوود ظاهرا مشتاق این همکاری بود، اما وین نپذیرفت.

به گفته کارشناسان سینما، از آنجایی که دو زیرگروه سینمای وسترن هرگز با هم کنار نیامدند، ستاره‌های آنها نیز نتوانستند با هم آشتی کنند و آن فیلم مشترک هرگز ساخته نشد.

اخلاقیات در سینمای وسترن از جمله موضوعات کلیدی است که در طول تاریخ این ژانر دستخوش تغییر ات قابل توجهی بوده است . در ابتدا، فیلمهای وسترن کلاسیک به شدت بر جدال میان خیر و شرور قهرمانان این فیلم‌ها معمولاً نماد عدالت و اخلاقیات بودند. با این حال، در وسترن های مدرن، این اخلاقیات به طور فزاینده ای مبهم و پیچیده شده است.

## ویژگیهای اخلاقیات در وسترن کلاسیک

• جدال خیر و شر : در وسترن‌های کلاسیک، قهرمان معمولاً شخصیتی است که از حق و عدالت دفاع می‌کند و در مقابل شروران می‌آید.

• شخصیت‌پردازی ساده : شخصیت‌ها به صورت تیپی‌کال و کلاسیک نمایش داده می‌شوند، مانند کلانتر، قهرمان و شرور.

• تمدن در مقابل توحش : یکی از مضامین اصلی در وسترن‌های کلاسیک، تقابل بین تمدن و توحش است، که در آن قهرمان به عنوان مظهر تمدن در برابر وحشیگری می‌ایستد

• ## تغییرات در اخلاقیات وسترن مدرن

• ابهام اخلاقی : در وسترن‌های مدرن، شخصیت‌ها دیگر به خیر یا شر تقسیم نمی‌شوند. به جای آن، شخصیت‌ها خاکستری هستند و اعمال آن‌ها می‌توانند همزمان هم اخلاقی و هم غیراخلاقی باشد

• شخصیت‌های روان‌شناسی : فیلم‌سازان مدرن بیشتر به درون‌مایه‌های روانشناختی شخصیت‌ها می‌پردازند و آن‌ها را از نظر اخلاقی پیچیده و چندوجهی نشان می‌دهند

• اسطوره‌زدایی از قهرمان : در وسترن‌های مدرن، قهرمانان دیگر به عنوان نمادهای کامل عدالت نمایش داده نمی‌شوند. آن‌ها ممکن است خطاکار ، شکست‌خورده یا حتی ضدقهرمان باشند .

  نمونه‌های برجسته

• نابخشوده (Unforgiven) : این فیلم به کارگردانی کلینت ایستوود ، به بررسی ابهام اخلاقی و پیچیدگی شخصیت‌ها می‌پردازد و قهرمان سنتی وسترن را اسطوره‌زدایی می‌کند .

• دوود (Deadwood) : سریال به شدت بر ابهام اخلاقی شخصیت‌ها نشان می‌دهد که حتی شخصیت‌های به ظاهر قهرمان نیز می‌توانند اعمال غیراخلاقی را انجام دهند

• برادران سیسترز (The Sisters Brothers) : این فیلم با آشنایی‌زدایی از قواعد کلاسیک وسترن، شخصیت‌هایی را معرفی می‌کنند که قاتلانی حرفه‌ای هستند و با مفاهیم اخلاقی درگیرند
  اخلاقیات در سینمای وسترن از سبک در وسترن‌های کلاسیک به سمت پیچیدگی و ابهام در وسترن‌های مدرن حرکت کرده است. این باعث شد که ژانر وسترن جذاب باقی بماند و به بررسی مسائل اخلاقی و روانشناختی بپردازد.

  اصول جان وین

• وفاداری به ارزش‌های آمریکایی : وین در فیلم‌های خود به عنوان نماد آمریکایی ظاهر می‌شد که از جان ، آزادی ، و شجاعت دفاع می‌کرد. او در فیلم‌هایی مانند The Alamo و The Green Berets این ارزش‌ها را به تصویر کشیده است.

• سخت‌کوشی :. او نقش‌های چالش‌برانگیز را می‌پذیرد و خود را با سعی و کوشش برای ایفای این نقش ها آماده می‌ساخت

• حرفه : وین به عنوان یک بازیگر، حتی در سنین بالا نیز به بازیگری ادامه داد. او در سال ۱۹۶۹ برای فیلم True Grit جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد را دریافت کرد.

  اصول رونالد ریگان

• وفاداری به ارزش‌های آمریکایی : ریگان به عنوان یک بازیگر و سیاستمدار، به لیبرالیسم کلاسیک و ارزش‌های محافظه‌کارانه پایبند بود مقابله با اقتصاد کمونیسم در دستور کار او بود

• سخت‌کوشی : ریگان بازیگر هالیوودی به یک سیاستمدار موفق تبدیل شد و این موفقیت را مدیون سخت‌کوشی خود بود. او به عنوان رئیس جمهور، برای اجرای سیاستهای خود با پشتکار و قدرتی قوی داشت.

  اصول اخلاقی کلینت ایستوود در زندگی شخصی و حرفه ای او به مشاهده قابل مشاهده است. این اصول شامل حرفه ، سخت کوشی ، وفاداری به ارزش های آمریکایی و استقلال فکری می شود. ایستود به عنوان یک بازیگر، کارگردان و سیاستمدار، همیشه به این اصول پایبند بوده است.

  سخت‌کوشی
  ایستوود به دلیل سخت‌کوشی و حرفه‌ای‌گرایی خود شناخته شده است. او نقش‌های چالش‌برانگیز را می‌پذیرد و برای ان نقش‌ها تلاش می‌کند. این موضوع در فیلم‌هایی مانند محبوب میلیون دلاری و پل‌های مدیسن کانتی به مشاهده می‌شود

  ## وفاداری به ارزش‌های آمریکایی
  در فیلم‌های خود به عنوان نماد آمریکایی ظاهر می‌شد که از عدالت ، آزادی ، و شجاعت دفاع می‌کرد. همچنین، او در سیاست نیز به عنوان یک جمهوری‌خواه، از ارزش‌های محافظه‌کارانه حمایت می‌کرد

  ## حرفه
  ایستوود به عنوان یکی از پرافتخارترین سینماگران آمریکایی، بیش از حد حرفه‌ای است . او در طول شش دهه فعالیت، در بیش از ۵۰ فیلم بازی کرده و بیش از ۳۰ فیلم کارگردانی کرده است. حتی در دهه نهم زندگی‌اش، همچنان با آشتیاق به ساخت فیلم‌های تأمل‌برانگیز ادامه می‌دهد

  استقلال فکری
  ایستوود به عنوان یک فرد میانه‌رو و لیبرترین می‌شود. او خود را «خیلی فردگراتر از این که بخواهد دست چپی یا دست راستی باشد» توصیف می‌کرد. این استقلال فکری در فیلم‌ها و مواضع سیاسی یا به وضوح دیده می‌شود
  اصول اخلاقی کلینت اینستوود شامل حرفه ای ، سخت کوشی ، وفاداری به ارزش های آمریکایی و استقلال فکری است. این اصول به کمک کرد تا به عنوان یکی از برجسته‌ترین چهره‌های سینما و سیاست آمریکا شناخته شوند.

• تمیم خبر . العربیه . فرهیختگان .و